top of page

A Carteira, Machado de Assis

1 de set. de 2024
5 min de leitura

DE REPENTE, Honório olhou para o chão e viu uma carteira. Abaixar-se, apanhá-la e guardá-la foi obra de alguns instantes. Ninguém o viu, salvo um homem que estava à porta de uma loja, e que, sem o conhecer, lhe disse rindo:

— Olhe, se não dá por ela; perdia-a de uma vez.

— É verdade, — concordou Honório envergonhado.


Conto de Machado de Assis
A Carteira, Machado de Assis


Para avaliar a oportunidade desta carteira, é preciso saber que Honório tem de pagar amanhã uma dívida, quatrocentos e tantos mil-réis, e a carteira trazia o bojo recheado. A dívida não parece grande para um homem da posição de Honório, que advoga; mas todas as quantias são grandes ou pequenas, segundo as circunstâncias, e as dele não podiam ser piores. Gastos de família excessivos, a princípio por servir a parentes, e depois por agradar à mulher, que vivia aborrecida da solidão; baile daqui, jantar dali, chapéus, leques, tanta coisa mais, que não havia remédio senão ir descontando o futuro. Endividou-se. Começou pelas contas de lojas e armazéns; passou aos empréstimos, duzentos a um, trezentos a outro, quinhentos a outro, e tudo a crescer, e os bailes a darem-se, e os jantares a comerem-se, um turbilhão perpétuo, uma voragem.

— Tu agora vais bem, não? — dizia-lhe ultimamente o Gustavo C..., advogado e familiar da casa.

— Agora vou, — mentiu Honório.

A verdade é que ia mal. Poucas causas, de pequena monta, e constituintes remissos; por desgraça, perdera ultimamente um processo, com que fundara grandes esperanças. Não só recebeu pouco, mas até parece que ele lhe tirou alguma coisa à reputação jurídica; em todo caso, andavam mofinas nos jornais.

D. Amélia não sabia nada; ele não contava nada à mulher, bons ou maus negócios. Não contava nada a ninguém. Fingia-se tão alegre como se nadasse em um mar de prosperidades. Quando o Gustavo, que ia todas as noites à casa dele, dizia uma ou duas pilhérias, ele respondia com três e quatro; e depois ia ouvir os trechos de música alemã, que D. Amélia tocava muito bem ao piano, e que o Gustavo escutava com indizível prazer, ou jogavam cartas, ou simplesmente falavam de política.


A carteira machado de assis
A Carteira, Machado de Assis

Um dia, a mulher foi achá-lo dando muitos beijos à filha, criança de quatro anos, e viu-lhe os olhos molhados; ficou espantada e perguntou-lhe o que era.

— Nada, nada.

Compreende-se que era o medo do futuro e o horror da miséria. Mas as esperanças voltavam com facilidade. A ideia de que os dias melhores tinham de vir dava-lhe conforto para a luta. Estava com trinta e quatro anos; era o princípio da carreira: todos os princípios são difíceis. E toca a trabalhar, a esperar, a gastar, pedir fiado ou emprestado, para pagar mal e a más horas.

A dívida urgente de hoje são uns malditos quatrocentos e tantos mil-réis de carros. Nunca demorou tanto a conta, nem ela cresceu tanto como agora; e, a rigor, o credor não lhe punha a faca aos peitos; mas disse-lhe hoje uma palavra azeda, com um gesto mau, e Honório quer pagar-lhe hoje mesmo. Eram cinco horas da tarde. Tinha-se lembrado de ir a um agiota, mas voltou sem ousar pedir nada. Ao enfiar pela Rua da Assembleia é que viu a carteira no chão, apanhou-a, meteu no bolso e foi andando.

Durante os primeiros minutos, Honório não pensou em nada; foi andando, andando, andando, até o Largo da Carioca. No Largo, parou alguns instantes, enfiou depois pela Rua da Carioca, mas voltou logo e entrou na Rua Uruguaiana. Sem saber como, achou-se daí a pouco no Largo de São Francisco de Paula; e ainda, sem saber como, entrou em um café. Pediu alguma coisa e encostou-se à parede, olhando para fora. Tinha medo de abrir a carteira; podia não achar nada, apenas papéis sem valor para ele. Ao mesmo tempo, e esta era a causa principal das reflexões, a consciência perguntava-lhe se podia utilizar-se do dinheiro que achasse. Não lhe perguntava com o ar de quem não sabe, mas antes com uma expressão irônica e de censura. Podia lançar mão do dinheiro e ir pagar com ele a dívida?


Eis o ponto. A consciência acabou por lhe dizer que não podia, que devia levar a carteira à polícia ou anunciá-la; mas, tão depressa acabava de lhe dizer isto, vinham os apuros da ocasião, e puxavam por ele, e convidavam-no a ir pagar a cocheira. Chegavam mesmo a dizer-lhe que, se fosse ele quem a tivesse perdido, ninguém iria entregá-la; insinuação que lhe deu ânimo.

Tudo isso antes de abrir a carteira. Tirou-a do bolso, finalmente, mas com medo, quase às escondidas; abriu-a e ficou trêmulo. Tinha dinheiro, muito dinheiro; não contou, mas viu duas notas de duzentos mil-réis, algumas de cinquenta e vinte; calculou uns setecentos mil-réis ou mais; quando menos, seiscentos. Era a dívida paga; eram menos algumas despesas urgentes. Honório teve tentações de fechar os olhos, correr à cocheira, pagar e, depois de paga a dívida, adeus; reconciliar-se-ia consigo. Fechou a carteira e, com medo de a perder, tornou a guardá-la.


Mas, daí a pouco, tirou-a outra vez e a abriu, com vontade de contar o dinheiro. Contar para quê? Era dele? Afinal, venceu-se e contou: eram setecentos e trinta mil-réis. Honório teve um calafrio. Ninguém viu, ninguém soube; podia ser um lance da fortuna, a sua boa sorte, um anjo... Honório teve pena de não crer nos anjos... Mas por que não havia de crer neles? E voltava ao dinheiro, olhava, passava-o pelas mãos; depois, resolvia o contrário, não usar do achado, restituí-lo. Restituí-lo a quem? Tratou de ver se havia na carteira algum sinal. "Se houver um nome, uma indicação qualquer, não posso utilizar-me do dinheiro," pensou ele.

Esquadrinhou os bolsos da carteira. Achou cartas, que não abriu, bilhetinhos dobrados, que não leu, e, por fim, um cartão de visita; leu o nome; era do Gustavo. Mas então, a carteira? Examinou-a por fora e pareceu-lhe efetivamente do amigo. Voltou ao interior; achou mais dois cartões, mais três, mais cinco. Não havia dúvida; era dele.

A descoberta entristeceu-o. Não podia ficar com o dinheiro sem praticar um ato ilícito e, naquele caso, doloroso ao seu coração porque era em dano de um amigo. Todo o castelo levantado esboroou-se como se fosse de cartas. Bebeu a última gota de café, sem reparar que estava frio. Saiu e só então reparou que era quase noite. Caminhou para casa. Parece que a necessidade ainda lhe deu uns dois empurrões, mas ele resistiu.

"Paciência," disse ele consigo; "verei amanhã o que posso fazer."

Chegando a casa, já ali achou o Gustavo, um pouco preocupado, e a própria D. Amélia o parecia também. Entrou rindo e perguntou ao amigo se lhe faltava alguma coisa.

— Nada.

— Nada?

— Por quê?

— Mete a mão no bolso; não te falta nada?

— Falta-me a carteira — disse o Gustavo, sem meter a mão no bolso. — Sabes se alguém a achou?

— Achei-a eu — disse Honório, entregando-lha.

Gustavo pegou dela precipitadamente e olhou desconfiado para o amigo. Esse olhar foi para Honório como um golpe de estilete; depois de tanta luta com a necessidade, era um triste prêmio. Sorriu amargamente; e, como o outro lhe perguntasse onde a achara, deu-lhe as explicações precisas.

— Mas conheceste-a?

— Não; achei os teus bilhetes de visita.


Honório deu duas voltas e foi mudar de roupa para o jantar. Então Gustavo sacou novamente a carteira, abriu-a, foi a um dos bolsos, tirou um dos bilhetinhos, que o outro não quis abrir nem ler, e estendeu-o a D. Amélia, que, ansiosa e trêmula, rasgou-o em trinta mil pedaços: era um bilhetinho de amor.


A Carteira, de Machado de Assis Texto proveniente de: A Biblioteca Virtual do Estudante Brasileiro A Escola do Futuro da Universidade de São Paulo Permitido o uso apenas para fins educacionais. Texto-base digitalizado por: Virtual Bookstore  - a livraria virtual da Internet Brasileira. Texto scanneado e passado por processo de reconhecimento óptico de caracteres (OCR) por Renato Lima , graças a doação a partir da Cognitive Software do seu excelente Cuneiform .

20 comentários

Avaliado com 0 de 5 estrelas.
Ainda sem avaliações

Adicione uma avaliação
Convidado:
há 3 dias

789F có mục “Góc giải đáp thắc mắc” làm mình chú ý hơn mấy đoạn giới thiệu dài. Mình hay đọc theo kiểu có gì chưa rõ thì tìm đúng chỗ đó, chứ ngồi xem từ đầu đến cuối cũng hơi ngại. Tên mục ghi thẳng ra vậy khá dễ hiểu, không phải đoán bên trong nói chuyện gì. Với mình, có một chỗ dành riêng cho câu hỏi vẫn tiện hơn là phải lần qua từng bài để kiếm thông tin. Còn khi chỉ muốn đọc thêm chút gì đó thì mục tin tức riêng cũng hợp, thích bài nào thì xem bài đó, không cần đọc liền một mạch. Mình thường thích cách chia nội dung đơn giản…

Curtir

Convidado:
há 5 dias

https://qq889lol.com/ mình ghé xem lúc rảnh, chủ yếu lướt một vòng cho biết giao diện ra sao thôi. Chưa đọc kỹ nội dung nên mình cũng không có nhiều điều để nói, nhưng cách trình bày ban đầu khá dễ nhìn. Mình hay mất kiên nhẫn với mấy trang vừa mở lên đã thấy chữ chen nhau kín màn hình, nên ở đây thấy các khối nội dung tách riêng là cũng muốn xem thêm chút. Lướt sơ vẫn nhận ra chỗ nào thuộc phần nào, không phải đọc từng dòng mới hiểu trang đang sắp xếp thế nào. Với mình vậy là ổn cho lần ghé đầu, còn bên trong từng mục thì chắc phải có thời gian mới…

Curtir

Convidado:
30 de out.

Tải App LLwin có phần hướng dẫn khá dễ đọc, mình lướt qua là tìm được chỗ nói về loại máy đang dùng. Bình thường gặp bài giới thiệu ứng dụng dài quá là mình hay bỏ ngang, vì kéo mãi vẫn chưa thấy phần cần xem. Bài này chia hướng dẫn theo thiết bị nên đỡ mất công tìm, đọc cũng không thấy bị rối bởi mấy từ kỹ thuật. Mình mới xem nội dung trên trang thôi, chưa tải về nên chưa biết dùng thực tế thế nào. Nhưng với người chỉ muốn tìm hiểu trước như mình thì cách trình bày vậy khá tiện, không cần đọc hết từ đầu mới nắm được ý. Riêng đoạn cho…

Curtir

Convidado:
20 de out.

pg99 dạo này mình thấy có người nhắc tới khi nói về các nền tảng giải trí trực tuyến nên cũng thử mở vào xem cách họ bố trí giao diện ra sao. Mình không đi sâu vào nội dung hay từng trò cụ thể, mà chủ yếu quan sát cách các chuyên mục được phân chia trên trang và cách thông tin hiển thị cho người dùng. Nhìn tổng thể thì các khu như thể thao, casino, game bài hay slot thường được sắp xếp theo từng nhóm khá rõ, hiển thị dạng khối và danh sách nên lướt qua cũng dễ theo dõi. Các bảng dữ liệu được trình bày dạng cột khá gọn, giúp quan sát nhanh…

Curtir

Convidado:
18 de out.

https://thoitiethomnay.org/dong-nai/hang-gio/ mình vào xem thử vì đang tính giờ chạy việc ở Đồng Nai, tưởng chỉ có vài dòng thôi mà giao diện lại khá “dễ thở”. Ấn tượng nhất là phần số liệu hiện tại họ để ngay trên đầu, kiểu nhiệt độ với tình trạng mưa rào nhẹ, gió và độ ẩm nhìn cái là hiểu liền, khỏi phải mò. Mình không có thời gian đọc bài dài nên chỉ kéo xuống xem bảng theo giờ trong 24h tới để canh lúc nào mưa cho đỡ kẹt đường. Cách họ chia khối thông tin theo tiêu đề rõ ràng, rồi đặt bảng ngay bên dưới nên lướt rất nhanh, nhất là cái bảng nhiệt độ và khả năng…

Curtir
3b1a0526-8ca7-4c6f-bb08-619a4f06cbaa.jpg
  • TikTok
  • Instagram
  • Youtube
  • Amazon - Black Circle

© 2022 by Canal Método e Valor 

Aviso Importante: O conteúdo deste site Método e Valor (Citações e Reflexões) é de desenvolvimento pessoal, reflete opiniões pessoais e não constitui aconselhamento profissional. Não nos responsabilizamos por possíveis consequências decorrentes da interpretação das informações. Recomendamos exercer discernimento e buscar orientação profissional quando necessário. Nosso objetivo é fazer com que você busque construir um pensamento crítico além dos artigos apresentados no nosso site.

bottom of page